ویژه های خبری

محمد قنبرنیا _ جامعه شناس؛ شاید زمانی که "دین رایت" نایب ریس ارشد خبرگزاری رویترز از کم شدن اعتبار رسانه های رسمی و نفوذ وبلاگ ها در افکار عمومی خبر می داد هیچ تصور نمی کرد که روزی چرخه اطلا ...

محمد قنبرنیا _ جامعه شناس؛ شاید زمانی که "دین رایت" نایب ریس ارشد خبرگزاری رویترز از کم شدن اعتبار رسانه های رسمی و نفوذ وبلاگ ها در افکار عمومی خبر می داد هیچ تصور نمی کرد که روزی چرخه اطلاع رسانی در عصر ارتباطات به گونه ای تغییر کند که اخبار به جای انتشار از بالا و توسط نخبگان این امر از پایین و توسط خود توده های مردم منتشر شود. شروع این تغییرات معمولا همیشه وجود داشته است اما در مواقعی از تاریخ این تغییرات تدریجی و در مواقعی انقلابی بوده است، به طور مثال اولین تغییر انقلابی در زمینه ارتباطات رسانه ای به بعد از عصر صنعتی شدن بر می گردد، جایی که صاحبان رسانه بعد از گذشت دو قرن از انتشار روزنامه ها دریافتند که می توانند از کارکرد های پنهان رسانه، بنگاه های اقتصادی سودآور تشکیل دهند و مبنای اطلاع رسانی از انعکاس حقایق به ساخت واقعیت ها تغییر یافت تا آخرین تغییر انقلابی که به نفوذ شبکه های موبایلی در دنیای رسانه با تمام ویژگی های در ظاهر مشابه اما در باطن اساسی بر می گردد. این شبکه ها چنان اعتبار عزیزانه ای به مخاطب بخشیده اند که راهی جز تعظیم دستگاه های رسانه ای عظیم با تمام هزینه های آموزشی،بوروکراتیک، انسانی، مادی و معنوی باقی نگذاشته است و آنها را مجبور به قدم گذاشتن در این قلمرو ارتباطی کرده است. در اين شرایط یکی از ویژگی های که این قلمرو مخاطب محور به وجود آورده است رشد قارچ گونه رسانه های محلی( کانال های خبری) حتی با شعاع دربرگیری زیر هزار نفر است که خود یکی دیگر از ویژگی های عجاب انگیز این شبکه ها است. اما این ویژگی جدا از محاسن خود چالش های اجتماعی را هم به وجود آورده که گاها دامنه ای آن فراتر از حد تصور گردانندگان آن بود، چالش هایی که حتی دامنه تاثیر آن به اجتماع نیز کشیده است، مواردی زیر از جمله عواملی است که در تشکیل چنین وضعیتی اثرگذار بوده و عامل بسیاری از این چالش ها است. 1_ سواد رسانه ای: نه تنها شبکه های اجتماعی بلکه حتی هجوم موبایل ها در اواسط دهه 80 در کشور ما قبل از ورود فرهنگِ نحوه صحیح استفاده از آن به وقوع پیوست، باید از خود پرسید که چند درصد از کاربران شبکه های اجتماعی و موبایلی با نقاط فرصت و تهدید آن آشنایی دارند و از درک صحیحی نسبت به این فضای افسار گسیخته برخوردارند؟! تقریبا هیچ در واقع می توان گفت با همان ویژگی ها و آگاهی هایی که تا دیروز از زندگی حقیقی خود داشتیم امروز به درون دنیای مجازی شیرجه زده ایم، آیا هیچ شناگری بدون آشنایی با فن شنا دل به دریا می زند؟ ما زده ایم (!)

2_ مدیریت رسانه: اینجا نقطه ای است که پای مخاطبان مجازی بیشتر از قبل میلرزد. نگاهی اجمالی به سن و سال و وضعیت فرهنگی، اجتماعی مدیران کانال های محلی که وارد عرصه خبررسانی شده اند این موضوع را می رساند که این اقشار در کنار رسانه به دنبال یک هویت سازی اجتماعی مثبت از خود در جامعه هستند، این موضوع موید این نکته است که این اقشار تا به امروز یا فاقد هویت اجتماعی در جامعه بوده اند ( مانند جوانان) یا دست کم از تجربه هویتی ناموفق ( ناموفق در رابطه با اقناع اهداف و انتظارات خود) برخوردار بوده اند، لذا عرصه اجتماعی خبررسانی را با کمترین آشنایی و تجربه با فن مدیریت بهترین فرصت برای این منظور دیده اند مدیریتی که به اعتقاد نگارنده با توجه به شعاع کوچک مخاطبان این کانال های خبری محلی حتی با نوع معمول مدیریت رسانه که ویژه عرصه کلان است نیز تفاوت های اساسی دارد و از ویژگی ها و چالش های خاص خود برخوردار است.

3_ سواد خبری: یکی دیگر از نقاط ضعف کانال های خبری محلی عدم آشنایی با فن نگارش خبر، سبک های متفاوت خبرنویسی، دروازه بانی اخبار، نرم خبرها و سخت خبرها، ذائقه شناسی، مخاطب شناسی،رعایت اصل عدم دستکاری خبر و بی طرفی خبرنگار،تشخیص رویداد ها و خبرها و.. است. این موارد که هرکدام تعاریف و سرفصل های متفاوتی دارند همگی کمک کننده در جهت سهولت فهم و انتقال صحیح یک خبر به افکار عمومی می باشد که اغلب مدیران کانال های محلی فاقد این سواد هستند. گاهی خبری مهم را نباید انتشار داد یا بلعکس ممکن است خبری در ظاهر برای شخص دارای اهمیت خبری اما برای مخاطبان بی اهمیت باشد اینها ملزوماتی است که عدم رعایت آن معمولا برای مدیران دردسر ساز می شود و آنان را مقابل گروهی از جامعه قرار می دهد.

راه حل چیست؟ اولین قدم شناخت اهمیت و دغدغه کاربران و مدیران کانال ها نسبت به فضایی است که در آن اقدام به کنشگری می کنند، درک صحیح فضا و آگاهی از تاثیرات کنش مجازی بر بخش های دیگر جامعه بسیار مهم است، به طور مثال یک مزاح بی مورد یا بازنشر پیامی بدون منبع می توانند تاثیر منفی بر نظم اجتماعی بگذارد. دومین گام افزایش اطلاعات و دانش افزایی رسانه ای با مطالعه، گفتگو، کلاس های کمک آموزشی و تحقیق در رابطه با بخش هایی است که مدنظر ما برای اثر گذاری و کنشگری است. و سومین راه این است که اگر نه دغدغه ای برای شناخت اهمیت موضوع و نه فرصتی برای دانش افزایی داریم بهتر است به جای کنشگری و مشارکت در این فضا تنها مشاهده گری بی طرف و بی اثر باشیم تا حداقل افکار عمومی را از آسیب های احتمالی خود در مصون قرار دهیم.

    شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

    کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
    آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

    کناریها | خبری | تفریحی | شخصی | مذهبی